Wat zijn gunningscriteria?
Gunningscriteria zijn de criteria waarop een aanbestedende dienst inschrijvingen beoordeelt en de opdracht gunt aan de winnende partij. De Aanbestedingswet 2012 erkent drie typen: beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV), laagste prijs, en laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit. Alle gunningscriteria moeten vooraf in de aanbestedingsleidraad bekendgemaakt worden.
Welke gunningscriteria zijn er?
Conform PIANOo, Expertisecentrum Aanbesteden gelden drie wettelijk erkende gunningscriteria:
Beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV): de standaard. Beoordeelt op prijs én kwaliteit via subgunningscriteria zoals aanpak, duurzaamheid of ervaring. BPKV is de Nederlandse invulling van de EU-term economisch meest voordelige inschrijving (EMVI). Meer over EMVI en BPKV.
Laagste prijs: toets op prijs. Toegestaan, maar de opdrachtgever moet de keuze motiveren in de aanbestedingsdocumenten.
Laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit: weegt de volledige gebruiksperiode mee, ook wel total cost of ownership (TCO) of levenscycluskosten.
De weging van subgunningscriteria (bijvoorbeeld aanpak 40%, prijs 40%, duurzaamheid 20%) staat vast in de leidraad en mag na publicatie niet worden aangepast.
Wat is het verschil tussen selectiecriteria en gunningscriteria?
Selectiecriteria en gunningscriteria gelden op verschillende momenten in de procedure. Selectiecriteria beoordelen de inschrijver vóór de eigenlijke beoordelingsfase: omzet, referenties, kwaliteitscertificaten, uitsluitingsgronden en geschiktheidseisen. Gunningscriteria beoordelen de inschrijving zelf: aanpak, prijs, kwaliteitsplan.
De Aanbestedingswet 2012 verbiedt dat selectie-eisen als gunningscriterium worden ingezet. Praktijkvoorbeeld: "aantoonbare ervaring met vergelijkbare projecten" is een selectiecriterium. "Plan van aanpak voor dit project" is een gunningscriterium.
Wanneer zijn gunningscriteria relevant voor jouw organisatie?
Gunningscriteria bepalen op welke punten je je als inschrijver onderscheidt. Wie pas na publicatie de criteria leest, begint te laat. Organisaties die al vóór publicatie weten welke gunningscriteria een opdrachtgever zwaar weegt, kunnen hun propositie en referenties tijdig afstemmen.
Dit is de kern van pre-tenderen: de beslissing valt voor een groot deel vóór publicatie. De criteria moeten objectief, transparant en proportioneel zijn op grond van de Aanbestedingswet 2012. Na publicatie mogen criteria noch wegingen worden gewijzigd.
Veelgestelde vragen over gunningscriteria
-
Bij een IT-opdracht op basis van BPKV zie je vaak: plan van aanpak (40%), prijs (40%) en duurzaamheidsplan (20%). Bij facilitaire diensten: prijs (50%), kwaliteitsplan (30%) en social return (20%). Bij openbare werken boven de Europese drempelwaarden is gunning op laagste kosten op basis van levenscycluskosten verplicht. Elk hoofdcriterium kan worden uitgesplitst in subgunningscriteria met eigen gewichten.
-
Economisch meest voordelige inschrijving (EMVI) is de overkoepelende EU-term uit Richtlijn 2014/24. Beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV) is de Nederlandse invulling uit de Aanbestedingswet 2012. In de NL praktijk worden beide termen door elkaar gebruikt, maar BPKV is de actuele wettelijke term in Nederland. Lees meer over EMVI en BPKV.
-
Nee. Gunningscriteria en hun wegingen zijn bindend zodra de aanbestedingsleidraad gepubliceerd is. Aanpassing achteraf is in strijd met het transparantiebeginsel van de Aanbestedingswet 2012. Via een nota van inlichtingen kan de opdrachtgever verduidelijking geven, maar de criteria zelf en de weging mogen niet wijzigen. Lees meer over de procedure in onze blog over wat een aanbesteding is.
Hulp nodig bij gunningscriteria?
Wie de gunningscriteria van een opdrachtgever kent vóór publicatie, kan zijn aanpak en referenties al op die criteria afstemmen. Dat is pre-tenderen. Bekijk wat tender advies voor jouw organisatie kan betekenen.
